Aantal financiële producten voor ouderen valt erg tegen

AMSTERDAM - De financiële huishouding van jongeren draait om het opbouwen van kapitaal. Veelal als appeltje voor de dorst voor later. Ouderen hebben daarentegen een heel andere blik: zij staan voor de uitdaging hoe ze hun geld zo slim mogelijk kunnen opmaken. Dat vergt andere keuzes en andere financiële producten en oplossingen.

Gezien de vergrijzing lijkt de ouderenmarkt voor financiële aanbieders een enorme groeimarkt. Toch valt het aantal producten dat zich specifiek op ouderen richt vies tegen, meent Paul van der Meijs, directeur van hypotheekaanbieder Florius. „Ik ben echt verbaasd dat er niet veel meer wordt gedaan. Het gebrek aan flexibele, financiële producten voor ouderen staat haaks op de ontwikkeling dat we met ons allen langer maatschappelijk actief willen blijven.”

Afgezet tegen de bonte stoet lijfrenteverzekeringen en spaar- en beleggingsplannen lijken de uitspraken van Van der Meijs wat vreemd. De genoemde producten richten zich echter vooral op vermogensaanwas met (vroeg)pensioen als einddoel. Voor mensen die dat doel al hebben bereikt en in de fase komen dat ze (deels) stoppen met werk en hun vermogen willen aanspreken, is er minder te kiezen, zo meent Van der Meijs.

Vermogen moet worden omgezet in inkomen. Bij vermogen op een bankrekening is dat niet zo moeilijk, maar als het vastzit in beleggingen wordt het al lastiger. Leidraad daarbij is dat naarmate de pensioenleeftijd dichterbij komt, de nadruk van aandelen naar obligaties moet verschuiven. Obligaties zijn waardevaster én keren een vaste rente uit. Dat leidt tot stabiele pensioenbedragen. Een pensioen dat aandelenbeleggingen als basis heeft, leidt juist tot grillige maandelijkse pensioenbedragen. Dat zelfs aanbieders nog in deze valkuil stappen blijkt uit de ophef over lijfrenteverzekeringen die nu aflopen en waarbij de waarde geheel afhangt van de (nu belabberde) stand van de aandelenmarkt. Had alles maar in obligaties belegd.

Woning

Bij veel ouderen zit het grootste deel van het vermogen in de eigen woning. Er zijn constructies waarbij een financiële instelling het huis koopt en vervolgens aan de verkoper terug verhuurt. Het pluspunt is dat er niet hoeft te worden verhuisd. „Daarmee ben je echter wel je eigendom kwijt én de toekomstige waardestijging van de woning”, aldus Van der Meijs.

Een andere mogelijkheid is een hypotheek aangaan waarbij de geleende som in een lijfrenteverzekering wordt gestoken, waaruit vervolgens uitkeringen vloeien. Volgens Van der Meijs omslachtig en kostbaar. „Je sluit een hypotheek én een verzekering en gaat met de lijfrenteuitkeringen vervolgens weer de hypotheekrente betalen. De constructie is bovendien niet omkeerbaar, wil je er na drie jaar vanaf, dan kan dat alleen tegen zeer hoge kosten.”

Ten slotte is er de variant waarbij er een hypotheek een soort geldpot oplevert waaruit de oudere vrijelijk kan putten. Rente is alleen over de daadwerkelijk opgenomen gelden verschuldigd. Van der Meijs: „Deze constructies zijn echter veelal aan een bepaalde looptijd gebonden. Uiteindelijk zit je dan toch met een schuld die je moet aflossen. Moet je wellicht het huis alsnog verkopen. Veel ouderen vinden het risico dat ze gedwongen moeten verkopen, echter niet acceptabel.”

De hypotheekdirecteur plaatst een kanttekening bij het streven om de hypotheek voor 65 geheel af te lossen. Voor consumenten, maar ook banken, is dat bijna een automatisme, vooral ingegeven doordat na 65 de fiscale situatie verandert. Maar waarom zou je niet tot je 75e kunnen aflossen? Op die manier blijft er in aanloop naar de pensioendatum meer geld over voor leuke dingen. „Financiering die zich automatisch richt op de pensioendatum, dateert uit het industriële tijdperk en moet op de schop”, aldus Van der Meijs.

Een andere zaak die Nederlanders met de paplepel krijgen ingegoten is dat ze voor hun pensioen moeten sparen/beleggen als ze jong zijn. Velen doen dat via verzekeringen, veelal erg inflexibele instrumenten. Dat geldt met name voor polissen waarbij er een pensioenkapitaal wordt gespaard. Daarvoor gelden vaak strenge fiscale regels.

Zo kunnen kapitaalverzekeringen nauwelijks worden opengebroken, zonder dat er een zware fiscale sanctie op staat. „Een kapitaalverzekering kent een vaste looptijd van 15 of 20 jaar. Dat is belemmerend. Je hebt het geld misschien wel eerder nodig. Als je bijvoorbeeld eerder wilt stoppen met werken”, aldus Van der Meijs. „Bij de meeste pensioenverzekeringen geldt weer dat de hoogte van de uitkeringen aan strikte regels is gebonden. Tussen de hoogste en laagste maanduitkering mag niet meer dan 30% liggen. Je kunt dus niet tussen je 60e en 65e een uitkering van 150% regelen, in ruil voor lagere maandbedragen na 65.”

Babyboomers

Van der Meijs verwacht dat de echte problemen nog komen. „De huidige generatie ouderen heeft flink gespaard. De babyboomers die straks aan hun pensioen zitten, hebben dat veel minder gedaan. Tel daarbij op dat de pensioenleeftijd van 62 tot 65 is gaan schuiven. Mensen zullen eerder een stapje terug doen.” Van der Meijs verwacht daarom dat de komende pensioengeneratie nog afhankelijker is van producten die het inkomen/pensioen kunnen aanvullen.

bron: Telegraaf | Aantal financiële producten voor ouderen valt erg tegen